Je bent altijd koud, zelfs 's zomers. Je kilo's zitten muurvast wat je ook probeert. Je haar valt uit. Je wordt 's ochtends al uitgeput wakker.....
Heb je al ooit je schildklier laten nakijken d.m.v een bloedtest ? 1 op de 8 vrouwen krijgt op enig moment in haar leven een schildklierprobleem. Bij vrouwen boven de 60 is dat 1 op de 5.
60% van mensen met een schildklierprobleem weet het zelf niet.
De cijfers die je wakker schudden
Even letterlijk wakker schudden…..
- 1 op de 30 Nederlanders slikt dagelijks schildkliermedicatie. Ruim 600.000 mensen in ons land.
- Het gebruik van deze medicatie is tussen 2010 en 2020 met 50% gestegen. Véél sneller dan de bevolkingsgroei of vergrijzing kan verklaren.
En onbehandelde hypothyreoïdie is niet ongevaarlijk. Het kan uiteindelijk leiden tot hartfalen, myxoedeem-coma en overlijden.
Steeds meer mensen. Steeds sneller. Steeds afhankelijker van een pil om überhaupt niet in de gevarenzone te belanden.
Dit is niet zoals de natuur het bedoeld heeft
Sta hier eens even bij stil.
Ons lichaam is ontworpen door duizenden jaren evolutie. Elk orgaan dat we hebben, hebben we omdat het onze soort helpt overleven. En de schildklier......een van de belangrijkste organen die er zijn, want zonder werkt je hele hormoonhuishouding niet meer die zou van de ene op de andere generatie ineens massaal beginnen te falen?
Dat kan niet.
Onze grootmoeders hadden dit niet in deze aantallen. Onze overgrootmoeders al helemaal niet. Een deel van de stijging komt door betere detectie in deze tijd, maar meerdere studies bevestigen ook dat er sprake is van een reële toename.
Er is dus iets veranderd. In onze omgeving. In ons eten. In ons water. In de spullen die we élke dag gebruiken.
En dat is de vraag die niemand hardop stelt:
Waarom worden zoveel mensen in zulke sneltrein-cijfers afhankelijk van een levensreddende pil…..terwijl onze soort duizenden jaren prima zonder heeft gekund?
Iets is aan het gebeuren. Iets wat we blijkbaar liever niet willen zien.
De medicatie: heel belangrijk, maar geen antwoord op de vraag
Laten we het eerst even duidelijk hebben.
Levothyroxine, Thyrax of Euthyrox is een fantastische uitvinding. Ruim 600.000 Nederlanders slikken het dagelijks en voor veel van hen is het letterlijk levensreddend. Zonder deze pil zouden ze niet goed kunnen functioneren.
Maar hier zit het probleem:
Medicatie vult je hormoon aan. Het lost niet op waarom je schildklier gestopt is met werken.
Als jouw schildklier trager wordt door een auto-immuunreactie, door voedingstekorten, door chronische ontsteking of door hormoonverstoorders dan lost een pil dat niet op. Je vult wel je hormoon aan. Maar de kern van je probleem? Onbeantwoord.
En daar komt nog iets bij: 10 tot 20% van de mensen op levothyroxine blijft klachten houden ondanks "normale" waardes.
De reden? Levothyroxine is T4 de opslagvorm van schildklierhormoon. Je lichaam moet dat zelf omzetten naar T3 de actieve vorm. Als die omzetting hapert, blijf je moe. Blijf je koud. Blijf je haar verliezen. Ook al zegt je bloedtest dat je "goed staat."
Waarom die ene test niet genoeg is
Standaard wordt bij vermoeidheidsklachten alleen TSH geprikt. Als die waarde binnen de referentie valt….. is er volgens de huisarts niks aan de hand…..
Maar daar zitten grote problemen mee.
TSH is geen schildklierhormoon. Het is een boodschapper. Een signaaltje van je hersenen naar je schildklier: "maak meer aan." In bepaalde situaties zoals centrale hypothyreoïdie of bij poor conversion kan je TSH "normaal" zijn terwijl je actieve schildklierhormonen (T4 en T3) tekortschieten. Je TSH kan binnen normaal blijven terwijl je immuunsysteem je schildklier al aanvalt.
Hashimoto is in Nederland en andere westerse landen de meest voorkomende oorzaak van een traag werkende schildklier.
TSH is de standaard eerste screeningstest maar voor een compleet plaatje bij chronische klachten is dat één puzzelstuk uit een puzzel van tien.
De vergeten cofactoren
Wat je schildklier écht nodig heeft en wat je huisarts nooit test. Deze cijfers zijn schokkend:
Vitamine D de grote meerderheid van Hashimoto-patiënten heeft een suboptimale vitamine D-status. In sommige studies loopt dit op tot 92% (Bozkurt et al., 2013). Vitamine D moduleert je immuunsysteem logisch dus dat het bij auto-immuun zo enorm meespeelt.
Selenium 200 μg per dag verlaagt anti-TPO antistoffen bij Hashimoto met gemiddeld 40% in zes maanden (Wichman meta-analyse, 2016). Nederland is bovendien een van de meest selenium-arme landen van Europa. Uit onze voeding halen we bijna nooit genoeg.
IJzer en ferritine schildklierproblemen en ijzertekort komen zéér vaak samen voor. IJzer is nodig voor zowel de aanmaak als de omzetting van je schildklierhormoon. Deze twee klachten versterken elkaar tot in de oneindigheid.
Vitamine B12, 28% van Hashimoto-patiënten heeft een echt B12-tekort en nog eens 40% heeft een suboptimale waarde (Ness-Abramof et al., 2006).
Zink nodig voor je T3-receptor. Wereldwijd loopt ongeveer 1 op de 6 mensen risico op zinktekort.
Jodium de bouwstof zelf.
Zonder deze cofactoren blijft de omzetting van T4 naar T3 in je lichaam haperen hoeveel Thyrax je ook slikt.
Wat je schildklier stukmaakt
De stijging komt niet uit de lucht vallen. Er zijn duidelijke verstoorders in ons dagelijks leven.
Fluoride werd tot in de jaren '50 medisch voorgeschreven in hoge doseringen om een overactieve schildklier te behandelen…..precies omdat het je schildklierfunctie onderdrukt. Datzelfde fluoride zit vandaag, in veel lagere doses, in vrijwel alle tandpasta's. Onderzoek van Peckham (BMJ, 2015) toonde een verband: in gebieden met gefluorideerd water is de prevalentie van hypothyreoïdie significant hoger een correlatie, geen bewezen causaal verband.
Hormoonverstoorders ftalaten (parfum, plastic), bisfenolen (blikjes, kassabonnen), PFAS (waterafstotende kleding en pannen). Al deze stoffen verstoren aantoonbaar je schildklieras.
Chronische stress verhoogt cortisol, wat via bepaalde enzymen leidt tot meer omzetting van T4 naar de inactieve rT3. Langdurige stress kan zo de schildklierfunctie negatief beïnvloeden en klachten verergeren.
Verstoord darmmicrobioom de darm speelt een rol bij de omzetting van T4 naar T3 bij een verstoord microbioom vermindert die conversie (Fenneman, Nature Reviews Endocrinology, 2023).
